Παρασκευή, 30 Ιουνίου 2017

Δεσποτικό Κυκλάδων, το ιερό του Απόλλωνα





 Πέρα από το συμβατικό χρόνο και μακρυά από την άβυσσο της λησμονιάς, βρίσκεται ανοιχτό το παράθυρο της Αρχαιολογίας που καταδυόμενη σε απύθμενα βάθη παρελθόντος, μας χαρίζει αστραπές της αλήθειας.
 Στην καρδιά του αρχιπελάγους του Αιγαίου, σε ένα τόπο ιερό, παρθένο, σχεδόν άβατο, απαράμιλλου φυσικού κάλους, η αρχαιολογική σκαπάνη μας ανέδειξε ένα άγνωστο αρχαϊκό ιερό. Βρίσκεται στο Δεσποτικό, ένα ακατοίκητο μικρό νησί των Κυκλάδων απέναντι από την Αντίπαρο. Ταυτίζεται με την αρχαία Πρεπέσινθο από τους γεωγράφους Στράβωνα και Πλίνιο των οποίων είναι και οι μοναδικές αναφορές, καθώς δεν υπάρχει καμία αναφορά για την ιστορία του σε άλλες αρχαίες πηγές.


 Οι πρώτες αρχαιολογικές έρευνες στο Δεσποτικό πραγματοποιήθηκαν στα τέλη του 19ου αιώνα από τον Χρήστο Τσούντα, ο οποίος ανέσκαψε δύο πρωτοκυκλαδικά νεκροταφεία (3η χιλιετία π.Χ.) στη θέση Ζουμπάρια με 14 κιβωτιόσχημους τάφους και Λιβάδι με 18, καθώς και θέση πρωτοκυκλαδικοί οικισμού στη θέση Χειρόμυλος. Λίγα χρόνια μετά ο Άγγλος περιηγητής Theodore Bent είχε επισκεφθεί το Δεσποτικό και είχε γράψει ότι ανέσκαψε θεμέλια αρχαίου ναού κοντά στη θέση Μάντρα στη βορειοανατολική πλευρά του νησιού. Το 1959 ο τότε Έφορος Κυκλάδων Νικόλαος Ζαφειρόπουλος διενήργησε ανασκαφή έρευνα στα Ζουμπάρια όπου ήρθαν στο φως και άλλοι πρωτοκυκλαδικοί τάφοι. Μετά την ανασκαφή στα Ζουμπάρια πραγματοποίησε για δύο ημέρες ανασκαφική έρευνα στη θέση Μάντρα και έγραψε ότι αποκαλύφθηκε τμήμα οικίας, πιθανόν ρωμαϊκών χρόνων. Εντός της οικίας ο Ζαφειρόπουλος βρήκε διάφορα αρχιτεκτονικά μέλη από δωρικό κτίριο αρχαϊκών χρόνων, τα οποία θεώρησε ότι είχαν επαναχρησιμοποιηθεί στο φερόμενο ως ρωμαϊκό κτίριο. Το 1895 οι αρχιτέκτονες G. Gruben, M. Schuller, K. Schnieringer και A. Ohnesorg από το Πολυτεχνείο του Μονάχου, μετά την επίσκεψή τους στη θέση Μάντρα, μελέτησαν και δημοσίευσαν τα δωρικά μέλη που βρίσκονταν διάσπαρτα στο χώρο. Σύμφωνα με αυτούς, κιονόκρανα, γείσα και τρίγλυφοι λόγω τυπολογίας και μεγέθους προέρχονταν από το ίδιο αρχαϊκό κτίριο στο οποίο αναφερόταν και ο Ζαφειρόπουλος και το οποίο τοποθέτησαν χρονολογικά γύρω στο 500 π.Χ.
 Το 1996 ο Γιάννος Κουράγιος ως αρχαιολόγος της ΚΑ Εφορείας Προϊστορικών και Κυκλαδικών Αρχαιοτήτων επισκέφθηκε για πρώτη φορά τη θέση Μάντρα. Μετά από σύντομη επιφανειακή έρευνα εντοπίσθηκαν αρχαίοι μαρμάρινοι δρόμοι, θραύσματα μαρμάρινων αρχιτεκτονικών μελών και μερικώς ορατοί τοίχοι. Ο εντοπισμός τους έκανε επιτακτική την έναρξη ανασκαφικής έρευνας στη θέση, η οποία συνεχίζεται μέχρι σήμερα και αποτελεί έργο ζωής για τον αρχαιολόγο Γιάννο Κουράγιο.


 Τα αποτελέσματα της έρευνας αποκάλυψαν ένα μεγάλο αρχαϊκό ιερό αφιερωμένο στον Απόλλωνα. Έχουν ανασκαφεί έντεκα κτίρια και στην άκρη της χερσονήσου διακρίνονται διάφορα άλλα κτίσματα, όπως κυκλικός πύργος, που δεν έχουν ακόμα ανασκαφεί. Η αποκάλυψη του ιερού καθίσταται ιδιαίτερα σημαντική, αφού πρόκειται για ένα άγνωστο μέχρι πρότινος κυκλαδικό ιερό, το οποίο δεν αναφέρεται σε καμία γνωστή αρχαία πηγή.

Το ιερό του Απόλλωνα


 Το ιερό ήκμασε την ύστερη αρχαϊκή περίοδο (β΄μισό 6ου αιώνα). Η θέση του είναι προσβάσιμη μόνο από την ανατολική ακτή, από ένα ιδιαίτερα υπήνεμο λιμάνι, με απρόσκοπτη θέα προς την Αντίπαρο, τη Σίφνο, τις Β. Κυκλάδες, αλλά σταδιακά τα κτίρια εξαπλώθηκαν σε όλη τη χερσόνησο. Η κατ' εξοχήν λατρευόμενη θεότητα στο ιερό ήταν ο Απόλλωνας όπως μαρτυράται από ενεπίγραφα όστρακα, από αγγεία του 6ου και 5ου αιώνα π.Χ στα οποία αναγράφεται το όνομα ή τα αρχικά του Απόλλωνα. Πιθανή είναι η λατρεία της αδελφής του Απόλλωνα, Άρτεμις καθώς υπάρχουν ευρήματα που συνάδουν με τη λατρεία γυναικείας θεότητας. Στη κλασσική περίοδο λατρευόταν στο ιερό και η θεά Εστία με το επίθετο Ισθμία.

Ευρήματα στο λατρευτικό κτίριο

 Ήρθαν στο φως πλήθος αντικειμένων κυκλαδικής, κορινθιακής, ανατολικο-ιωνικής και αιγυπτιακής προσέλευσης. Τα ευρήματα τοποθετήθηκαν κάτω από τις πλάκες του δαπέδου κατά την ανέγερση του ναού στο β' μισό του 6ου αιώνα π.Χ. Η εξαιρετική ποιότητά τους, η μακρινή προέλευση κάποιων, ο τρόπος τοποθέτησής τους, υποδηλώνουν την αναθηματική ιδιότητά τους. Στα ευρήματα περιλαμβάνονται κεραμικά αγγεία, πήλινα ειδώλια, μεταλλικά αντικείμενα, ψήφοι, σφραγιδόλιθοι, χρυσά αντικείμενα, πόρπες από ελεφαντοστό καθώς και ένα κέλυφος από αυγό στρουθοκαμήλου.

Πήλινο αγαλμάτιο


 Το σημαντικότερο από τα ευρήματα είναι το τμήμα δαιδαλικού ειδωλίου γυναικείας μορφής, το οποίο είχε τοποθετηθεί με ιδιαίτερη φροντίδα κάτω από τις πλάκες του δαπέδου. Σώζεται μόνο το άνω μέρος του κορμού, από τη μέση και πάνω. Χρονολογείται γύρω στο 675-650 π.Χ και ταυτίζεται με το πρωιμότερο λατρευτικό είδωλο του ιερού.

Γλυπτική


 Έχουν βρεθεί πάνω από 30 τμήματα αρχαϊκών γλυπτών κυρίως κούρων. Ο αριθμός και η ποιότητα των γλυπτών αποτελούν αδιάσειστη απόδειξη της αίγλης, της λαμπρότητας, και του πλούτου του ιερού. Όλα είναι σμιλευμένα στο μοναδικής ποιότητας παριανό μάρμαρο και αντανακλούν τα χαρακτηριστικά της απαράμιλλης παριανής σχολής γλυπτικής, αλλά και άλλων εργαστηρίων.

Τελετουργικό Εστιατόριο


 Οι έρευνες ανέδειξαν δίπλα από το  ναό το τελετουργικό εστιατόριο που αποτελεί μια μοναδική πρωτοτυπία των Παριανών αρχιτεκτόνων. Το εστιατόριο είχε στοά με οκτώ δωρικούς κίονες και επικλινή στέγη με κεραμίδια. Είχε τρία δωμάτια με ανάκλιντρα, όπου έτρωγαν ξαπλωτοί οι άνδρες. Οι θυσίες των ζώων που πρόσφεραν οι πιστοί, γίνονταν με το φως της μέρας στους βωμούς, αποκλειστικά από τους ιερείς και μετά ακολουθούσε το γεύμα που αποτελούνταν από συγκεκριμένα μέλη των θυσιασμένων ζώων, όπως τα πίσω άκρα και οι κλείδες αλλά ποτέ τα εντόσθια. Τα ζώα που επιλέγονταν να ευχαριστήσουν τους θεούς ήταν μεγάλα θηλαστικά και έπρεπε να είναι τα καλύτερα.

Συμπεράσματα της αρχαιολογικής έρευνας

 Η αρχαιολογική έρευνα στο Δεσποτικό έχει δείξει ότι κατά την αρχαϊκή περίοδο άκμασε ένα ιερό με μεγάλη ακτινοβολία που συγκέντρωνε πιστούς απ' όλο τον ελλαδικό χώρο, ταξιδιώτες από τη Μικρά Ασία, τη Φοινίκη, τη Κύπρο, τη Σικελία. Κοσμείται με λαμπρούς αναθηματικούς κούρους, αφιερώματα των πιστών στο θεό Απόλλωνα. Η λατρεία του θεού του φωτός και της μουσικής, συμβόλου του λυρισμού και της αρμονίας, συχνά συνοδευόταν από αυτή της δίδυμης αδελφής του, και ήταν μια από τις κυριότερες λατρείες στις Κυκλάδες. Το ιερό λειτούργησε κατά την διάρκεια των κλασικών χρόνων, όταν εισάγεται η λατρεία της θεάς Εστίας, προστάτιδας των οίκων των ναυτικών. Η λειτουργία συνεχίσθηκε στα ελληνιστικά χρόνια ως τις αρχές του 2ου αιώνα π.Χ. Στη Ρωμαϊκή περίοδο η θέση είχε καθαρά οικιστική χρήση. Κατοικήθηκε έως τον 6ο αιώνα μ.Χ. ενώ κατόπιν εγκαταλείφθηκε για αιώνες. Ξανακατοικήθηκε στα υστεροβυζαντινά και μεταβυζαντινά χρόνια, κατόπιν λεηλατήθηκε από πειρατές, και εγκαταλείφθηκε οριστικά τον 17ο αιώνα.
 Ωστόσο αυτό το τόσο σημαντικό ιερό δεν αναγράφεται στις γνωστές αρχαίες γραπτές πηγές και ως εκ τούτου προκύπτουν πολλά ερωτήματα, μεταξύ άλλων, για τον ιδρυτή του. Όλες οι έως τώρα ενδείξεις στρέφονται στο πλέον κοντινό και ισχυρό εκείνη την εποχή νησί, την Πάρο.
 Το Δεσποτικό είναι σήμερα κηρυγμένος αρχαιολογικός χώρος και απαγορεύεται κάθε είδους δόμηση επάνω στο νησί. Οι εργασίες συνεχίζονται στο Ιερό του Απόλλωνα, αλλά και σε άλλες θέσεις στο νησί και σκοπεύουν στην δημιουργία ενός αρχαιολογικού πάρκου στο οποίο ο επισκέπτης, όταν παραδοθεί στο κοινό, θα μπορεί να βιώσει μια μοναδική περιήγηση στην ιστορία των Κυκλάδων ανά τους αιώνες.
 Διαπιστώνουμε ότι οι άνθρωποι ανέκαθεν επιθυμούσαν και επιχειρούσαν μια σχέση με το θεό χτίζοντας λαμπρούς ναούς, προσφέροντας θυσίες και αναθήματα. Η ανάγκη αυτή είναι ισχυρή και διαχρονική όπως διαφαίνεται από την μακρινή προέλευση των αναθημάτων του Δεσποτικού. Αλλά και οι κούροι μας ''μιλούν'' και μας αποκαλύπτουν με το αρχαϊκό τους μειδίαμα, ότι πιθανότατα οι πιστοί επιθυμούσαν να προσφέρουν μια εικόνα απόλυτης ομορφιάς που δεν αναπαριστούσε ούτε θεό ούτε άνθρωπο, αλλά ''έπλαθε'' την ιδέα του θεού. Σήμερα τα αναθήματα αντικαταστάθηκαν από τα τάματα και εξακολουθούν να προσφέρονται, δείχνοντας την επιδίωξη του ανθρώπου για την αισθηματική και πνευματική επικοινωνία με την ανάμνηση του Θεού.

Πως θα πάτε:

 Το Δεσποτικό προσεγγίζεται μέσω της Αντιπάρου με καραβάκι από το λιμάνι του Αγίου Γεωργίου με καθημερινά συχνά δρομολόγια. (απόσταση 900 μέτρα). Για πληροφορίες πατήστε ΕΔΩ. Το καραβάκι μπορεί να σας πάει για κολύμπι σε δύο παραλίες του Δεσποτικού με υπέροχα νερά και να σας περιηγήσει σε πανέμορφες θαλάσσιες σπηλιές της Αντιπάρου.




Αντίπαρος





 Η Αντίπαρος είναι ένα στολίδι του Αιγαίου. Ένα νησί με ιστορία,δαντελωτές ακρογιαλιές, μαγευτικούς σμαραγδένιους κόλπους, θαλάσσιες σπηλιές και ένα μοναδικό σπήλαιο, περιμένει τον επισκέπτη να τον μαγέψει. Συνδέεται με τη Πάρο μέσω της Παροικιάς και της Πούντας. Από την Πούντα υπάρχουν δρομολόγια κάθε μισή ώρα και σε 8 λεπτά θα βρίσκεσθε στην Αντίπαρο.



Δευτέρα, 22 Μαΐου 2017

Καταρράκτες απίστευτης ομορφιάς

 Στο κοσμοπολίτικο Νυδρί της Λευκάδας βρίσκεται το φαράγγι Δημοσάρι με τους πανέμορφους καταρράκτες. Η πρόσβαση είναι εύκολη και η ανταμοιβή πολύ μεγάλη. Στο δρόμο της Λευκάδας προς Νυδρί υπάρχουν πινακίδες που μέσω ελαιώνων οδηγούν τον επισκέπτη στο φαράγγι. Η διαδρομή είναι εύκολη για κάθε περιηγητή,απαιτεί μόνο λίγη προσοχή καθώς οι πέτρες σε μερικά σημεία γλιστρούν.




 Από τα πρώτα βήματα το τοπίο γίνεται ηπειρωτικό και η κοντινή παραλία ξεχνιέται. Καταπράσινη βλάστηση,δέντρα που τεντώνονται να φτάσουν τον ουρανό και ο ήχος του νερού που χτυπά το βράχο συνθέτουν το τοπίο. Στα χαμηλότερα σημεία δύο λιμνούλες σε προκαλούν με τη σμαραγδένια ομορφιά τους .






Μετά την ηρεμία και τη γαλήνη στην έξοδο από το φαράγγι υπάρχει καφενείο δίπλα από τον αιωνόβιο πλάτανο. Λίγο πιο κάτω μια επιγραφή θυμίζει ότι για τον ορμητικό καταρράκτη έγραψε ο Αριστοτέλης Βαλαωρίτης το ποίημα  ''Το ξεριζωμένο δέντρο''.

H δορυφορική φωτογραφία της περιοχής:


και ο σύνδεσμος για πλοήγηση με τους χάρτες HERE ΕΔΩ

Ο μικρός Παράδεισος της Ακαρνανίας

Οι πηγές του Βάρβαρου είναι ένας τόπος ανέγγιχτος, σπάνιας και άγριας ομορφιάς. Βρίσκεται ανάμεσα στα Ακαρνανικά όρη και τον Αμβρακικό κόλπο. Απέχουν 4 χιλιόμετρα από το χωριό Τρύφος, 50 χιλιόμετρα από το Αγρίνιο, 22 χιλιόμετρα από την Αμφιλοχία και 27 χιλιόμετρα από τη Βόνιτσα. Πρόκειται για υδροθειούχες πηγές που αναβλύζουν στη δεξιά πλευρά του ποταμού Αλευρά.




 Εδώ έζησε και ασκήτεψε ο Άγιος Βάρβαρος (820 μ.χ). Πριν γίνει Άγιος ήταν πειρατής και κατατρομοκρατούσε  τους κατοίκους της περιοχής. Σήμερα κοντά στη σπηλιά που ασκήτεψε υπάρχει εκκλησία στο όνομά του.



Ο επισκέπτης που θα φτάσει εδώ και μπει στο πλακόστρωτο μονοπάτι που κινείται προς την είσοδο του φαραγγιού,  πρώτα θα ακούσει τον ήχο από τους καταρράχτες. Είναι τρεις και βροντούν και αφρίζουν καθώς τα νερά τους πέφτουν με ορμή πάνω στις πέτρες της Ακαρνανίας.





 Ανηφορίζοντας η ομορφιά γίνεται τόσο έντονη που ο περιπατητής ξαφνιάζεται. Η περιοχή μοιάζει με κρυμμένο μαργαριτάρι. Πλατάνια γέρνουν πάνω από πανέμορφες φυσικές λιμνούλες που σε προκαλούν να κολυμπήσεις στα καταπράσινα και κρυστάλλινα νερά τους. Το τοπίο προσφέρει ανείπωτη γαλήνη και σπάνια αίσθηση χαράς.






 Το μεγαλείο της φύσης και η απαράμιλλη ομορφιά της δεν μπορούν να αποτυπωθούν σε καμία φωτογραφία. Ο παράδεισος περιμένει τον περιηγητή να περπατήσει το φαράγγι, να ακούσει τον ήχο του καταρράκτη, να κολυμπήσει στα παρθένα νερά της λίμνης, να αισθανθεί τη μαγεία και να αναλογισθεί πόσο εν σοφία είναι σμιλευμένες οι ομορφιές της Φύσης...

H δορυφορική φωτογραφία της περιοχής:


και ο σύνδεσμος για να πλοηγηθείτε με τους χάρτες της HERE ΕΔΩ

Κυριακή, 21 Μαΐου 2017

Πεζοπορική διαδρομή στο Φαράγγι της Μέλισσας στη Λευκάδα

 Στο καταπράσινο νησί της Λευκάδας περπατήσαμε μια πανέμορφη διαδρομή  που προτείνεται σε όλους τους φυσιολάτρες πεζοπόρους, καθώς τα μονοπάτια είναι ήπιας κατάβασης και ανάβασης ακόμα και για  αρχάριους (βαθμός δυσκολίας Α). Από τη πόλη της Λευκάδας κατευθυνθήκαμε προς Καρυά μέσω του επαρχιακού δρόμου προς το Δήμο Σφακιωτών. Μετά από 6 χιλιόμετρα υπάρχει  Μνημείο για την εξέγερση των χωρικών κατά της Αγγλικής προστασίας τον Οκτώβρη του 1819.




 Ακολουθήσαμε στα δεξιά  τον ασφαλτοστρωμένο δρόμο. Υπάρχει πινακίδα που γράφει προς Φαράγγι της Μέλισσας. Διανύοντας 3 χιλιόμετρα μέσα σε ελαιώνες, αμέσως μετά εισήλθαμε σε βατό χωματόδρομο, στα δεξιά μας. Η βλάστηση σε προετοιμάζει για την είσοδό σου στη καρδιά του δάσους. Σε λίγο αντικρύσαμε την πύλη εισόδου του φαραγγιού.



Εκεί παρκάραμε το αυτοκίνητο. Ο καιρός ήταν συννεφιασμένος αρκετά, αλλά φυσούσε ευχάριστο ανοιξιάτικο αεράκι καθώς βρισκόμαστε στα τέλη Μαΐου. Προσπερνάμε την πύλη και η αίσθηση είναι ότι η πύλη αυτή οδηγεί στο μαγικό δάσος των παραμυθιών. Πατάμε σε ένα μαλακό στρώμα βελούδινων πλατανόφυλλων που οι στάλες της πρωινής βροχούλας τους έχουν δώσει όλες τις αποχρώσεις του καφέ. Από κάτω αναδύεται η γλυκερή μυρουδιά του χώματος. Τα τεράστια πλατάνια φορτωμένα με νεαρή φυλωσσιά γέρνουν και πλέκουν τους κλώνους αφήνοντας να γλυστρούν ανάμεσά τους τις χλωμές ακτίνες της συννεφιασμένης Κυριακής. Ο ήχος από το κελαρυστό νερό της Πηγής της Σπηλιάς που είναι δίπλα μας σμίγει με τα τιτιβίσματα των πουλιών...



Προχωράμε δίπλα από την κοίτη του ρέματος με τις ξασπρισμένες πέτρες φτάνοντας σε ένα μικρό κομμάτι τσιμεντένιου δρόμου. Εκεί υπάρχουν δύο πινακίδες που δείχνουν τις κατευθύνσεις προς Απεταστή  και Κακό Λαγγάδι.


Τα μονοπάτια είναι πλακόστρωτα με ξύλινα κιγκλιδώματα.


Επιλέξαμε την διαδρομή προς Απεταστή. Σε όλη την πορεία  μας ακολουθούσε μουρμουρίζοντας το ρέμα. Ψηλά κυπαρίσσια, πουρνάρια, βάτα, κουτσουπιές, υπέροχα πλατάνια, κουμαριές, ιτιές και ασφάκες ''πνίγουν" το μονοπάτι  σε  σφιχταγκάλιασμα. Η παλέτα της νεράιδας του δάσους ζωγραφίζει υπέροχα σχέδια και ο νους γαληνεύει....Σε κατάλληλο σημείο υπάρχει ωραία  θέση για ξεκούραση.


Το μοναπάτι αυτό είναι κυριολεκτικά χαραγμένο μέσα σε οργιώδη βλάστηση και μπορεί κάποιος να το περπατήσει σε δέκα λεπτά .Αφού απολαύσαμε το μεγαλείο της φύσης επιστρέψαμε κατόπιν στη διασταύρωση και ακολουθήσαμε το μονοπάτι προς Κακό Λαγγάδι. Η βλάστηση εξακολουθεί να μας εκπλήσσει με την ομορφιά της. Στο δρόμο μας πέτρινα γεφύρια και μισογκρεμισμένοι μύλοι μας βυθίζουν σε μια άλλη εποχή. Τα απομεινάρια μαρτυρούν τη ζωή των ανθρώπων που πήγαιναν τα φορτώματά τους στο μυλωνά.





Το δάσος μας προσκαλεί και φτάνουμε στη καρδιά του. Μας νανουρίζει γλυκά και στο ξύπνημα μας ξεπροβοδίζει...Στο δρόμο της επιστροφής σκεφτόμασταν πως η μάννα φύση σαν κάθε μάννα μας έδωσε απλόχερα τα δώρα της.
 Άραγε εμείς τι έχουμε για αντίδωρο;

Στη παρακάτω φωτογραφία και σύνδεσμο, δείτε πώς θα πάτε με τους χάρτες της HERΕ:


ο σύνδεσμος των χαρτών HERE ΕΔΩ

Κυριακή, 30 Απριλίου 2017

Οδοιπορικό στο νησί των Νυμφών

 Υδρούσα ήταν το όνομά της κατά την μυθολογία. Νύμφες ζούσαν κοντά στις πηγές. Σήμερα τη λένε Κέα ή Τζιά.


Κόλποι, όρμοι και ακρωτήρια ζωγραφίζουν το περίγραμμά της. Κοιλάδες και οροπέδια με βελανιδιές στολίζουν το εσωτερικό της. Αρχαία μονοπάτια παράλληλα στις χαράδρες, και ξερολιθιές, οδηγούν στις αρχαίες πόλεις της.




 Στα αρχαϊκά χρόνια ήταν γνωστή ως Τετράπολις γιατί ιδρύθηκαν στο νησί τέσσερις πόλεις κράτη: Η Ιουλίδα, η Κορησσός, η Καρθαία και η Ποιήεσσα.
 Το πλοίο μετά από μια ώρα διαδρομής, φτάνει απο το Λαύριο στην Κορησσία, στη θέση που βρισκόταν η Αρχαία Κορησσός.Tο λιμάνι της είναι ένα από τα μεγαλύτερα και ασφαλέστερα της Μεσογείου. Το στολίζει ο φάρος του Αγίου Νικολάου με το εκκλησάκι του και είναι ο πρώτος φάρος που άναψε στις Κυκλάδες. Ο οικισμός σήμερα έχει παραδοσιακή κυκλαδίτικη αρχιτεκτονική και είναι από τα πιο τουριστικά μέρη του νησιού διαθέτοντας καταλύματα και καταστήματα.


Στην κορυφή του βουνού και 5 χλμ από το λιμάνι, στέκεται καμαρωτή η χώρα του νησιού, η Ιουλίδα. Λιθόστρωτα δρομάκια, εκκλησίες, και ενδιαφέροντα κτίρια συνθέτουν το εσωτερικό της, προσδίδοντας μια ιδιαίτερη ομορφιά.


Εδώ στεγάζεται και το Αρχαιολογικό μουσείο με εκθέματα από ανασκαφές του νησιού, με κυρίαρχες τις ''Κόρες'' από την ύστερη εποχή του χαλκού.


Το λιθόστρωτο ανηφορικό δρομάκι οδηγεί στο Πέτρινο Λιοντάρι, έργο του 6ου π.Χ. αιώνα. Σύμφωνα με την μυθολογία οι Νύμφες που κατοικούσαν στα δάση, σκότωναν τις γυναίκες του νησιού. Ο Δίας έστειλε τότε το λιοντάρι για να διώξει τις Νύμφες. Πράγματι στο σημείο που είναι στραμμένο το βλέμμα του αγέρωχου λιονταριού, η βλάστηση θυμίζει τόπο νυμφών.


Σε απόσταση δέκα χιλιομέτρων από την Ιουλίδα βρίσκεται ο παραθαλάσσιος οικισμός Ποίσσες που είναι χτισμένος στη θέση της αρχαίας Ποιήεσσας. Στη βόρεια πλευρά του σώζονται λείψανα της αρχαίας Ακρόπολης. Η αμμουδερή παραλία του οικισμού είναι πανέμορφη και την προτιμούν οι επισκέπτες για τα καθαρά νερά και τα αρμυρίκια της.


Συνεχίζοντας την περιήγηση του νησιού παρατηρούμε ότι παντού κυριαρχεί ο σχιστόλιθος με τον οποίο είναι χτισμένα τα σπίτια και οι ξερολιθιές προσφέροντας ένα ωραίο αποτέλεσμα καθώς εντάσσει πλήρως τα κτίσματα στην ομορφιά του τοπίου.
Οι  παραλίες του νησιού, όπως η Κορησσία, το Βουρκάρι, ο Κούνδουρος, το Σπαθί, το Λιπαρό, τα Ξύλα, σχεδόν ανέγγιχτες, περιμένουν τον επισκέπτη να τις απολαύσει.
Ο περιηγητής που θα προχωρήσει στο εσωτερικό του νησιού θα μείνει κατάπληκτος όταν φθάσει στην περιοχή Περαμεριά, που είναι κατάφυτη από βελανιδιές. Το πανέμορφο αυτό δρυοδάσος είναι το μεγαλύτερο της περιοχής του κεντρικού Αιγαίου.



Όπως σε όλα τα νησιά των Κυκλάδων, η Κέα στολίζεται με πολυάριθμες εκκλησίες, που βρίσκονται παντού. Προστάτιδα του νησιού είναι η Παναγία η Καστριανή που ιδρύθηκε το έτος 1700.


 Ένα νησί με την δική του μοναδική ομορφιά και ιστορία η Κέα, έχει ένα σπουδαίο δίκτυο μονοπατιών που έχουν χαρακτηρισθεί ως Δίκτυο Πολιτιστικού Ενδιαφέροντος. Είναι σηματοδοτημένα, και ο περιηγητής που θα τα ακολουθήσει, θα βυθιστεί στην ιστορία του νησιού, καθώς ακολουθούν πανάρχαιες διαδρομές. Πατήστε ΕΔΩ για να τα περπατήσετε.
 Στο αφιέρωμά μας αυτό θα περιγράψουμε τη διαδρομή του μονοπατιού Νο 6 (Πατήστε ΕΔΩ για πλοήγηση με τους χάρτες της HERE), από το χωριό Σταυρουδάκι στην Αρχαία Καρθαία, και θα προσπαθήσουμε να "ψηλαφίσουμε" την αρχαία διαδρομή.
Στο χωριό Σταυρουδάκι υπάρχει πινακίδα προς Καρθαία, που οδηγεί στο Χαλτσιδιό όπου υπάρχει ένας αρχαίος πύργος. Από εκεί αρχίζει η κατάβαση στο πλακόστρωτο αρχαίο μονοπάτι με προορισμό τον αρχαιολογικό χώρο της Αρχαίας Καρθαίας που κατοικήθηκε από το τέλος της γεωμετρικής εποχής έως την ύστερη Αρχαιότητα και άκμασε κατά την Αρχαϊκή  περίοδο. Τα σπουδαία ερείπια ερευνήθηκαν από τους αρχαιολόγους το 1902( Γαλλική Αρχαιολογική Σχολή) και συνεχίσθηκαν την δεκαετία του 1960 από την Ελληνική Αρχαιολογική Υπηρεσία με εντατικοποίηση το 1987-1995.


Η διαδρομή είναι πραγματικά μαγική.  Το τοπίο μοιάζει διαχρονικό, αιώνιο, και αληθινό.  Δεν μπορεί παρά να αναρωτηθεί κανείς: Άραγε ποιος ευλόγησε αυτό το τόπο; Ο ίδιος ο Απόλλωνας, που σύμφωνα με τον Απολλώνιο τον Ρόδιο έστειλε τον γιό του Αρισταίο για να σώσει το νησί απο την ξηρασία; Ποιοί άραγε περπάτησαν αυτό το πανάρχαιο μονοπάτι; Ο Ακόντιος και η Κυδίππη; Ο ποιητής Σιμωνίδης και ο φιλόσοφος Αρίστων;



Στα αριστερά οι ξερολιθιές, τα εξωκλήσια και οι αγροικίες, κεντούν το τοπίο και τα χρώματα της βλάστησης τέρπουν τους οφθαλμούς. Στη σκέψη έρχεται πως σε ένα τέτοιο σημείο έκρυψε ο νέος τον γέροντα πατέρα του για να μην πιεί το κώνειο σύμφωνα με το έθιμο (παραθέτουμε σχετικό κείμενο της Ρένας Καρακατσάνη στο περιοδικό Ελληνικό Πανόραμα 2007).

Το έθιμο της αυτοκτονίας των γερόντων της Κέας ‘’Κείων νόμιμον’’
Για το έθιμο της αυτοκτονίας των γερόντων του νησιού με κώνειο, υπάρχει η περιγραφή του Ρωμαίου συγγραφέα Βαλέριου Μάξιμου (Valerius Maximus), όταν το 18μ.Χ συνοδεύοντας τον ύπατο Πομπήιο Σέξτο (Sextus Pompeius) κατά το ταξίδι τους προς τη Μ. Ασία χρειάστηκε να καταφύγουν λόγω μιας μεγάλης θαλασσοταραχής στο νησί.
Μια ηλικιωμένη γυναίκα ανώτερης τάξης προσκάλεσε τον Πομπήιο να παραστεί στην αυτοκτονία της. Όταν εκείνος προσπάθησε να την μεταπείσει εκείνη του είπε.
‘’ Μέχρι τώρα , έβλεπα πάντα την τύχη να μου χαμογελάει. Φοβάμαι μήπως η αγάπη για τη ζωή με εκθέσει σε σκληρές αλλαγές και τελειώσω το βίο μου άθλια, αφού υποστώ τα πιο φρικτά βάσανα. Γιατί ο θάνατος είναι πιο ευχάριστος όταν έρχεται όταν είσαι ευτυχισμένος’’.
Στη συνέχεια προέτρεψε τα παιδιά της να είναι μονιασμένα, τους μοίρασε την περιουσία της και αφού προσευχήθηκε στον Ερμή να την οδηγήσει μέσα από εύκολο δρόμο στον Άδη, ήπιε το κώνειο. Έδειξε με τη σειρά τα μέρη του σώματος της που πάγωναν και όταν ένοιωσε ότι το ψύχος έφτανε στα σπλάχνα και την καρδιά της, ζήτησε από τις κόρες της να της κλείσουν τα μάτια. Και το κείμενο τελειώνει ‘’Ημείς εκστατικοί προ του καινοφανούς θεάματος απήλθομεν δακρυρροούντες.’’
Το έθιμο λέγεται ότι έλαβε τέλος ως εξής:
Ένας νέος που υπεραγαπούσε τον γέροντα πατέρα του, για να τον προφυλάξει από το έθιμο τον έκρυψε και του έδινε το μισό ψωμί του, για να τον κρατήσει στη ζωή. Όταν κάποτε επρόκειτο να εκλέξουν τον άρχοντα του τόπου, διακήρυξαν ότι θα εκλεγόταν εκείνος που θα έβλεπε πρώτος τον ήλιο ν΄ ανατέλλει. Ο νέος ακολουθώντας τη συμβουλή του πατέρα του, αντί να κοιτάζει προς την ανατολή, όπως έκαναν όλοι οι άλλοι, κοίταζε τις κορφές των βουνών στη δύση και τις είδε πρώτος να φωτίζονται από τις ακτίνες του ήλιου . Έτσι έγινε άρχοντας. Όταν αργότερα ρωτήθηκε αν είχε σκεφτεί μόνος του αυτό το τέχνασμα ή τον είχε συμβουλέψει κάποιος άλλος, εκείνος ομολόγησε την αλήθεια. Έτσι σταμάτησε αυτό το έθιμο αφού κατάλαβαν την αξία των γερόντων και των συμβουλών τους.
Πιο κάτω διακρίνονται τα ερείπια του παλαιού υδραγωγείου των Καρθαιέων δίπλα στα όμορφα περιβόλια των σημερινών κατοίκων.

Η πορεία συνεχίζεται στη πηγή Βαθυποτάμου και το ρέμα, που μοιάζει τόπος κατοικίας νεράιδων και ξωτικών, καθώς είναι πλήρως σκιασμένο και στεφανωμένο, από πικροδάφνες, καλαμιές και λυγαριές που μοσχομυρίζουν. Στο τέλος του, ξάφνου με δέος αντικρίζει κανείς τις Μικρές Πόλλες, έναν όρμο με καταγάλανα νερά.

Στα δεξιά το εκκλησάκι της Παναγίας των Πολώ στολίζει το τοπίο.

Στα αριστερά η αρχαιότητα σμίγει με το πέλαγος, όπως το χθες σμίγει με το σήμερα. Τα ερείπια της ακρόπολης, του ναού του Απόλλωνα,του ναού της Αθηνάς και του αρχαίου θεάτρου στέκουν μάρτυρες αδιάψευστοι της λαμπρότητας και της ακμής της Αρχαίας Καρθαίας.






Τα δικά μας λόγια είναι φτωχά για να περιγράψουν το μεγαλείο που απλώνεται εμπρός μας. Γι αυτό ας κλείσουμε την περιήγησή μας με τα λόγια του Πινδάρου στο 4ο παιάνα: "Αυτόν τον στενό, βραχώδη κόρφο της γης, την Καρθαία, δεν θα τον άλλαζα ούτε με την ίδια τη Βαβυλώνα".

Δεσποτικό Κυκλάδων, το ιερό του Απόλλωνα

 Πέρα από το συμβατικό χρόνο και μακρυά από την άβυσσο της λησμονιάς, βρίσκεται ανοιχτό το παράθυρο της Αρχαιολογίας που καταδυόμ...